Balkondan bahçeye, yeşillik rehberi

Malç Alternatifi Olarak Hangi Materyaller Kullanılır?

Malç almak için bahçe marketine gittiğinizde fiyat etiketini görüp geri dönmüş olabilirsiniz. Ya da elinizde bir çuval çam kabuğu var ama sebze yatağınızın tamamına yetmiyor. İyi haber: toprağı örtme işini gören onlarca farklı materyal var ve bunların çoğu ya bahçenizde ya evinizin bir köşesinde duruyor.

Malç tam olarak neyi çözüyor?

Malç, toprağın üstünü kapatan örtü katmanıdır. Görevi süs değil, dört somut iş:

  • Buharlaşmayı yavaşlatmak. Çıplak toprak, yaz güneşinde üst 2-3 santimini hızla kaybeder. Örtülü toprak nemi çok daha uzun tutar; bu da sulama sıklığınızı düşürür.
  • Yabancı ot tohumlarını karanlıkta bırakmak. Işık görmeyen tohumların çoğu çimlenmez, çimlenenler de yüzeye çıkamaz.
  • Sıcaklık dalgalanmasını yumuşatmak. Kökler ani ısınma ve donmadan korunur.
  • Toprak yüzeyinin kabuk bağlamasını ve yağmurla sıçramasını engellemek. Yaprak hastalıklarının bir kısmı topraktan sıçrayan damlalarla taşınır.

Buradan çıkan sonuç şu: bu dört işi yapan her şey malç sayılır. "Gerçek malç" diye bir kategori yok.

Organik ve inorganik malç arasındaki temel fark ne?

Organik olanlar zamanla çürür ve toprağa karışır. Yani her sezon tazelemek gerekir, ama karşılığında toprak yapınızı iyileştirir, solucan ve mikroorganizma faaliyetini besler. İnorganik olanlar çürümez; yıllarca yerinde durur ama toprağa hiçbir şey katmaz.

Basit kural: yediğiniz bitkilerin ve toprağını iyileştirmek istediğiniz yatakların altına organik, kalıcı peyzaj alanlarına ve yollara inorganik.

Hangi malç alternatifleri gerçekten işe yarıyor?

Materyal Tip Kalınlık Ömür En uygun yer
Kuru çim biçintisi Organik 2-3 cm (ince katmanlar) 3-6 hafta Sebze sıra araları
Yaprak (parçalanmış) Organik 5-8 cm 1 sezon Meyve ağacı altı, çok yıllıklar
Saman / kuru ot Organik 8-10 cm 1 sezon Çilek, kabak, domates
Ağaç kabuğu / odun talaşı Organik 5-7 cm 2-3 yıl Çalılar, ağaçlar, patikalar
Karton / gazete Organik 2-3 kat + üstüne örtü 4-8 ay Yeni yatak açarken ot bastırma
Çam iğnesi Organik 5-7 cm 1-2 yıl Yabanmersini, ortanca, açelya
Kahve telvesi Organik 1 cm'i geçmez Haftalar Saksı üstü, kompostla karışık
Kakao/fındık kabuğu Organik 3-5 cm 2 yıl Süs bitkileri, saksılar
Çakıl / mıcır İnorganik 4-5 cm Kalıcı Sukkulentler, kaya bahçesi
Volkanik tüf (pomza) İnorganik 3-4 cm Kalıcı Saksı yüzeyi, balkon
Peyzaj keçesi İnorganik Tek kat 5+ yıl Yol altı, kalıcı sınırlar

Çim biçintisi neden ince serilmeli?

Taze çim yüzde 80'i su olan bir malzemedir. Kalın serdiğinizde içi havasız kalır, yapış yapış bir tabaka oluşturur, kokar ve suyu geçirmeyen bir keçeye dönüşür. Biçtiğiniz çimi bir gün kurutup 2-3 santimlik katmanlar halinde, birkaç günde bir ekleyerek serin. Bu şekilde hem azot verir hem ot bastırır.

Talaş toprağın azotunu çalar mı?

Bu korku yarı doğru. Talaşı toprağa karıştırırsanız onu ayrıştıran bakteriler geçici olarak azotu kullanır ve bitkileriniz sararabilir. Ama talaşı yüzeye serdiğinizde temas alanı sadece en üst milimetrelerdir; kök bölgesinde ciddi bir etkisi olmaz. Yine de sebze yataklarında taze, ince talaş yerine bir yıl bekletilmiş kaba talaş ya da saman tercih edin.

Karton gerçekten güvenli mi?

Kalın renkli baskı ve parlak kaplamalı kartonları ayırın. Düz kahverengi oluklu karton, bantları ve etiketleri sökülmüş halde iyi bir ot bastırıcıdır. Sererken kenarları 10 santim üst üste bindirin, iyice ıslatın, üstüne 5 santim kompost veya saman koyun. Yeni bir yatak açıyorsanız bu yöntem çim sökme derdinden kurtarır — toprağı sıfırdan hazırlama konusunu ele aldığımız rehberle birlikte düşünmeniz iyi olur.

Çam iğnesi toprağı asitleştirir mi?

Taze iğneler hafif asidiktir ama çürüdükçe bu etki büyük ölçüde kaybolur. Toprağınızın pH'ını çam iğnesiyle ciddi biçimde düşürmeniz zordur. Asit seven bitkiler için yine de iyi bir seçim, çünkü hafif ve topaklanmadan durur, eğimli yerlerde yıkanıp gitmez.

Çakıl mı, keçe mi?

Peyzaj keçesi ilk yıl mükemmel çalışır, sonra üstünde toz ve organik madde birikir, otlar keçenin üstünde çimlenir ve kökleri dokuya d