Bahçede Yetiştirmesi En Kolay Gül Çeşitleri

Gül, "zor bitki" ününü büyük ölçüde hak etmeyen bir çiçek. Zorluk hissi genelde yanlış çeşit seçiminden doğuyor: vitrinde gördüğü iri çay güllerini alıp gölgeli bir köşeye diken kişi, iki sezon sonra "gül bende olmuyor" diyor. Oysa doğru tür seçildiğinde kolay gül yetiştirme işi, domates yetiştirmekten daha az emek istiyor.

Gülün zor olduğu fikri nereden çıkıyor?

Üç sebepten. Birincisi, çiçekçilerde satılan büyük çiçekli melez çay gülleri (hybrid tea) gerçekten hassas gruptur; küllenme ve kara leke hastalığına yatkın, düzenli ilaçlama ve budama isteyen çeşitlerdir. İkincisi, gül güneş bitkisidir; günde en az 5-6 saat direkt güneş alamadığı yerde yaprak açar ama çiçek vermez. Üçüncüsü, kökü havalanmayan, su tutan ağır toprakta gül kısa sürede kök çürüklüğüne gider.

Yani sorun gülün kendisi değil, ilk seçimde yapılan üç hata: yanlış çeşit, yanlış yer, hazırlanmamış toprak. Toprak konusunu ayrı bir başlıkta detaylı anlattığımız için burada sadece pratik ölçütü tekrarlıyorum: bir çukur açıp su döktüğünüzde su yarım saatte çekilmiyorsa, o noktaya gül dikmeyin ya da yükseltilmiş tarhla çalışın.

Hangi gruplar başlangıç için gerçekten kolay?

Sağlamlık açısından öne çıkan gruplar şunlar:

• Yerörtücü / peyzaj gülleri: Düşük boylu, çok çiçekli, hastalığa dirençli. Neredeyse budamasız yaşarlar.
• Floribunda (demet gülü): Küçük çiçekleri salkım halinde verir, uzun süre çiçekte kalır, çay gülüne göre çok daha dayanıklıdır.
• Yaban gülü ve kuşburnu tipleri: Tek katlı çiçek, sonbaharda meyve. Hastalık neredeyse görülmez.
• Eski bahçe gülleri (şam gülü, kadife gül gibi geleneksel türler): Yılda bir kez ama bol çiçek verir, kokusu güçlüdür, kışa dayanıklıdır.
• Sarılıcı sağlam çeşitler: Çardak ve duvar için; kuruldukları yerde uzun yıllar yaşarlar.

Karşılaştırma tablosu

Balkonda gül olur mu?

Olur, ama şartlı. Güney veya batı cephesinde, günde 5 saatten fazla güneş alan bir balkonda minyatür güller ve bodur floribundalar iyi sonuç verir. Saksı hacmi kritik: 8-10 litrenin altındaki kaplarda kök yazın kavrulur, kışın donar. En az 25-30 cm çapında, drenaj delikleri açık, koyu renk olmayan bir kap seçin. Balkon düzeni ve kap seçimi konusunda site içindeki balkon bahçesi rehberindeki hacim tablosu burada da geçerli.

Dikimden sonraki ilk yıl ne yapmalı?

1. Dikim zamanı: Çıplak köklü güller yaprak dökümünden sonra, kış sonuna kadar; saksılı güller sıcaklar bastırmadan ilkbaharda ya da sonbaharda.
2. Çukur: Kök topunun iki katı genişlikte. Dibe iyi yanmış hayvan gübresi veya kendi yaptığınız kompostu bir kürek toprakla karıştırarak koyun; taze gübre kökle temas etmesin.
3. Aşı noktası: Aşılı güllerde kalınlaşmış boğum toprak seviyesinin hemen üstünde ya da soğuk bölgelerde 3-5 cm altında kalsın.
4. Sulama: Sık ve az değil, seyrek ve derin. Haftada bir-iki kez, dip kısma, sabah saatlerinde. Yaprağı ıslatan yağmurlama gül hastalıklarının en büyük davetiyesidir; damlama hattı bu yüzden gül için ideal.
5. Malç: 5 cm kalınlığında saman, ağaç kabuğu ya da yaprak çürüğü. Yazın hem su tasarrufu sağlar hem yabancı otu kesip toprağı serin tutar.

Budamayı ne kadar ciddiye almalıyım?

Başlangıçta çok az. Kolay grupların budaması "temizlik budaması"ndan ibarettir: kuruyan, kırılan, birbirine sürten dalları kesin; taç ortasını havalandırın. Zaman kışın sonunda, gözler kabarmaya başlarken. Yerörtücü gülleri iki-üç yılda bir toplam boyun üçte birine kadar kısaltmak yeterli. Aşı bilgisi ve çoğaltma tekniklerini merak ediyorsanız, güllerin çelikle üretimi de aynı mantıkla ilerliyor.

Hastalık görürsem panik yapmalı mıyım?

Hayır. Gülün üç klasik sorunu var ve üçünün de erken müdahalesi basit:

• Kara leke: Alt yapraklarda siyah lekeler, sararma. Hasta yaprakları toplayın, yere düşenleri temizleyin, sulamayı dipten yapın.
• Küllenme: Yaprakta un serpilmiş görüntü. Havalandırma